Sinh thiết lỏng trong ung thư vú: Xét nghiệm máu có thể cho bạn biết điều gì?

Sinh thiết lỏng trong ung thư vú: Xét nghiệm máu có thể cho bạn biết điều gì?

Sinh thiết lỏng là một xét nghiệm nhằm tìm kiếm các vật chất liên quan đến ung thư lưu hành trong dịch cơ thể, phổ biến nhất là máu. Trong ung thư vú, trọng tâm chính là DNA khối u lưu hành (ctDNA), bao gồm các đoạn DNA nhỏ do tế bào ung thư giải phóng vào dòng máu.

Không giống như sinh thiết mô, sinh thiết lỏng thường chỉ cần một mẫu máu. Vai trò được khẳng định rõ ràng nhất của phương pháp này trong ung thư vú là ở giai đoạn tiến xa hoặc di căn, nơi xét nghiệm ctDNA có thể xác định các biến đổi di truyền liên quan đến khối u nhằm hỗ trợ định hướng điều trị.

 

Những điểm chính cần lưu ý:

·       Sinh thiết lỏng có thể phân tích DNA liên quan đến ung thư lưu hành trong máu.

·       Trong ung thư vú di căn, ctDNA có thể xác định các đột biến ảnh hưởng đến lựa chọn điều trị.

·       Kết quả sinh thiết lỏng âm tính không loại trừ khả năng tồn tại đột biến khối u liên quan.

·       Sinh thiết lỏng không thay thế sinh thiết mô trong việc chẩn đoán ung thư vú.

·       Phương pháp này không thay thế chụp nhũ ảnh hoặc các phương pháp tầm soát ung thư vú tiêu chuẩn khác.

·       Vai trò của sinh thiết lỏng trong việc phát hiện tái phát sau điều trị ung thư vú giai đoạn sớm vẫn đang được nghiên cứu.

 

Sinh thiết lỏng phát hiện được điều gì?

 

Các tế bào bình thường giải phóng những đoạn DNA nhỏ vào dòng máu. Đây được gọi là DNA tự do ngoài tế bào (cfDNA).

Tế bào ung thư cũng có thể giải phóng DNA. Phần DNA có nguồn gốc từ ung thư này được gọi là DNA khối u lưu hành (ctDNA).

Bằng cách sử dụng các kỹ thuật như giải trình tự gen thế hệ mới (NGS), các phòng xét nghiệm có thể thực hiện xét nghiệm hệ gen trên ctDNA và tìm kiếm nhiều biến đổi di truyền liên quan đến ung thư cùng một lúc.

 

Sinh thiết lỏng được sử dụng như thế nào trong ung thư vú?

 

Vai trò mạnh mẽ nhất hiện nay của phương pháp này là trong ung thư vú giai đoạn tiến xa hoặc di căn.

Ung thư có thể phát sinh những thay đổi phân tử mới khi bệnh tiến triển hoặc trong quá trình tiếp xúc với liệu pháp điều trị. Sinh thiết lỏng đôi khi có thể cung cấp thông tin cập nhật về những thay đổi này mà không cần thực hiện thêm một lần sinh thiết khối u khác.

Ví dụ, xét nghiệm ctDNA có thể xác định:

·       Đột biến PIK3CA: giúp xác định xem một số bệnh nhân ung thư vú tiến xa có thụ thể nội tiết dương tính, HER2 âm tính có phù hợp với liệu pháp điều trị nhắm trúng đích hay không.

·       Đột biến ESR1: có thể phát sinh trong quá trình điều trị nội tiết và ảnh hưởng đến các quyết định điều trị tiếp theo ở một số bệnh nhân ung thư vú di căn có thụ thể estrogen dương tính, HER2 âm tính.

Đây là một phần của ung thư học chính xác (precision oncology), trong đó các quyết định điều trị ngày càng chú trọng đến đặc điểm phân tử riêng biệt của từng khối u.

 

Sinh thiết lỏng có thể thay thế sinh thiết mô không?

Không.

Sinh thiết mô vẫn đóng vai trò thiết yếu để xác nhận chẩn đoán ung thư vú mới và xác định các đặc điểm quan trọng như loại khối u, độ mô học, tình trạng thụ thể estrogen (ER), thụ thể progesterone (PR) và HER2.

Ở giai đoạn ung thư tiến xa, ctDNA có thể cung cấp thêm thông tin về hệ gen khi không có sẵn mẫu mô khối u, khó lấy mẫu hoặc khi cần cập nhật hồ sơ phân tử.

Tuy nhiên, một số loại ung thư chỉ giải phóng một lượng rất nhỏ DNA vào máu. Do đó, kết quả ctDNA âm tính không nhất thiết đồng nghĩa với việc không có đột biến liên quan, và xét nghiệm mô vẫn có thể cần thiết.

 

Sinh thiết lỏng có thể phát hiện ung thư vú tái phát sớm hơn không?

Đây là một lĩnh vực quan trọng đang được tiếp tục nghiên cứu.

Sau khi điều trị ung thư vú giai đoạn sớm, một lượng rất nhỏ tế bào ung thư đôi khi vẫn có thể tồn tại trong cơ thể. Tình trạng này được gọi là bệnh tồn dư tối thiểu mức độ phân tử (MRD).

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát hiện ctDNA sau điều trị có liên quan đến nguy cơ tái phát cao hơn trong tương lai và đôi khi có thể phát hiện tái phát ở mức độ phân tử trước khi có thể nhìn thấy trên chẩn đoán hình ảnh.

Tuy nhiên, một câu hỏi quan trọng vẫn còn bỏ ngỏ: liệu việc thay đổi phác đồ điều trị chỉ dựa trên kết quả ctDNA dương tính có giúp cải thiện kết quả điều trị hay không?

Tính đến năm 2026, điều này vẫn chưa được khẳng định. Các thử nghiệm lâm sàng vẫn đang tiếp tục đánh giá cách ứng dụng phương pháp điều trị dựa trên ctDNA trong ung thư vú giai đoạn sớm.

 

Sinh thiết lỏng có thể dùng để tầm soát ung thư vú không?

Không dùng thường quy.

Sinh thiết lỏng không nên thay thế chụp nhũ ảnh, siêu âm vú, chụp MRI (khi có chỉ định) hoặc việc thăm khám y tế khi xuất hiện triệu chứng mới ở vú.

Việc phát hiện lượng DNA khối u cực nhỏ có thể có mặt trong ung thư giai đoạn sớm vẫn còn là một thách thức về mặt kỹ thuật. Vì vậy, tầm soát ung thư vú qua xét nghiệm máu hiện vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu.

 

Sinh thiết lỏng và chăm sóc ung thư vú tại Bumrungrad

 

Tại Bệnh viện Quốc tế Bumrungrad, Trung tâm Tuyến vú phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Ung thư Khu vực Horizon, các bác sĩ giải phẫu bệnh, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và chuyên gia xét nghiệm để điều phối quá trình chẩn đoán và điều trị ung thư vú

Bumrungrad cung cấp xét nghiệm hệ gen dựa trên công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) thông qua sinh thiết lỏng cho các khối u đặc. Xét nghiệm này có thể phân tích ctDNA nhằm tìm kiếm các biến đổi di truyền liên quan đến ung thư, giúp định hướng điều trị nhắm trúng đích cho những bệnh nhân phù hợp. Kết quả được đánh giá kết hợp với tình trạng ER, PR, HER2, giai đoạn khối u, độ mô học, giải phẫu bệnh và kết quả chẩn đoán hình ảnh.

Phòng xét nghiệm của Bumrungrad duy trì chứng nhận của Hiệp hội Bệnh học Hoa Kỳ (CAP) từ năm 2016 và cung cấp các xét nghiệm tiên tiến bao gồm giải trình tự DNA.

 

Chương trình Ung thư vú của Bumrungrad đã đạt Chứng nhận Chương trình Chăm sóc Lâm sàng của JCI vào năm 2025. Trong bảng xếp hạng Các Bệnh viện Chuyên khoa Tốt nhất Châu Á – Thái Bình Dương năm 2026 của Newsweek và Statista, Bumrungrad xếp hạng số 1 tại Thái Lan và thứ 58 tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương về chuyên khoa Ung bướu.

 

Câu hỏi thường gặp

Sinh thiết lỏng có giống với xét nghiệm di truyền không? Không. Sinh thiết lỏng thường tìm kiếm các biến đổi liên quan đến khối u trong ctDNA. Trong khi đó, xét nghiệm gen dòng mầm (xét nghiệm di truyền) tìm kiếm các biến thể di truyền, chẳng hạn như BRCA1 hoặc BRCA2.

 

Kết quả sinh thiết lỏng âm tính có nghĩa là không bị ung thư không? Không. Một số khối u giải phóng quá ít ctDNA nên không thể phát hiện một cách đáng tin cậy.

 

Sinh thiết lỏng có thể thay thế chụp nhũ ảnh không? Không. Sinh thiết lỏng hiện chưa phải là một xét nghiệm tầm soát ung thư vú tiêu chuẩn.


📞 Hotline hỗ trợ (Tiếng Việt): 085 775 1666

Đặt Lịch Khám & Tư Vấn Chuyên Khoa

Liên hệ ngay điều phối viên y khoa của Bumrungrad Việt Nam để được tư vấn chuyên khoa, hỗ trợ hồ sơ và đặt lịch khám.

Tin liên quan

Hiểu rõ kết quả xét nghiệm ung thư vú: Giải thích về ER, PR và HER2
Hiểu rõ kết quả xét nghiệm ung thư vú: Giải thích về ER, PR và HER2

ER, PR và HER2 có ý nghĩa gì trong kết quả giải phẫu bệnh ung thư vú? Những kết quả xét nghiệm quan trọng này giúp làm rõ đặc điểm của khối u và hỗ trợ bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Hãy cùng tìm hiểu cách các chỉ số này ảnh hưởng đến quyết định điều trị và ý nghĩa của chúng đối với bạn.

Đọc thêm >
Câu Hỏi Thường Gặp: Sàng Lọc Ung Thư tại Bệnh viện Quốc tế Bumrungrad (Loạt bài CancerCheck)
Câu Hỏi Thường Gặp: Sàng Lọc Ung Thư tại Bệnh viện Quốc tế Bumrungrad (Loạt bài CancerCheck)

Phát hiện sớm cứu sống. Những câu hỏi phổ biến nhất của bạn về sàng lọc ung thư - đã được giải đáp. Ai nên được sàng lọc, tần suất bao lâu, gói nào phù hợp với bạn và các bước tiếp theo cần làm.

Đọc thêm >
Ung thư phổi: Phát hiện sớm, tăng cơ hội vượt qua
Ung thư phổi: Phát hiện sớm, tăng cơ hội vượt qua

Ung thư phổi vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư trên toàn thế giới, bao gồm cả ở Thái Lan. Bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến người lớn tuổi và những người có yếu tố rủi ro cao như hút thuốc và ô nhiễm không khí. Ung thư phổi thường được gọi là "căn bệnh thầm lặng" vì có thể không có triệu chứng rõ rệt cho đến khi bệnh ở giai đoạn muộn, do đó, việc phát hiện sớm là vô cùng quan trọng để điều trị hiệu quả.

Đọc thêm >